Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch heeft geoordeeld dat een legesaanslag terecht door de Rechtbank is vernietigd. De legesverordening bevat onduidelijke en onbepaalde heffingsgronden. Daarnaast is er voor de stichting met deze heffing sprake van een lastenverzwaring, en deze is door het waterschap onzorgvuldig voorbereid en gebrekkig gemotiveerd (exceptieve toetsing).
Uitspraak: ECLI:NL:GHSHE:2026:1801
Feiten
Een stichting zonder winstoogmerk heeft in 2023 een melding gedaan bij het waterschap voor het organiseren van een jaarlijks terugkerend evenement. Eerder werden hier nooit leges voor geheven, sinds 1999 bestaat dit evenement al en elk jaar was een melding per mail voldoende. De heffingsambtenaar heeft in 2023 deze melding opgevat als een vergunningaanvraag, wat leidde tot een legesaanslag van € 1.500 euro. De vraag is of de legesaanslag terecht is, met name omdat de stichting geen winstoogmerk heeft en deze plotselinge legesheffing zorgt voor een aanzienlijke lastenverzwaring.
Oordeel rechtbank
De rechtbank oordeelt dat de nieuwe verordening onvoldoende rekening houdt met kleinschalige maatschappelijke initiatieven zoals dit evenement. In de adviesnota voor de invoering van de nieuwe verordening is o.a. opgenomen dat er gekozen wordt voor een hoger kostendekkingspercentage, vaste bedragen en een verlaging van het drempelbedrag. Uit de tekst van deze adviesnota blijkt dat bij deze keuzes vooral rekening is gehouden met commerciële organisaties die zich deze kosten kunnen permitteren. Met sociaalmaatschappelijke organisaties als deze stichting is geen rekening gehouden, waardoor het waterschap als lokale regelgever tekort is geschoten. De aanslag leges moet worden vernietigd.
Oordeel Hof
Het Hof volgt de rechtbank dat de aanslag moet worden vernietigd. Het Hof past het toetsingskader van de Hoge Raad uit zijn arrest van 26 september 2025 (ECLI:NL:HR:2025:1385) toe. Met de nieuwe verordening is er voor de stichting sprake van lastenverzwaring, en dus moet het Hof onderzoeken of de aangevoerde gerechtvaardigde belangen van de stichting zijn meegewogen. Het Hof oordeelt dat er sprake is van een onzorgvuldige voorbereiding en gebrekkige motivering. Wel geeft het Hof hierbij aan dat het niet verplicht is voor het waterschap om onderscheid te maken tussen commerciële organisaties en andere organisaties, of gehouden zou zijn aan het heffen naar draagkracht. Het gaat erom dat de belangen worden meegewogen van alle belastingplichtigen die worden geraakt.
Conclusie
Deze zaak laat zien dat bij het wijzigen van een verordening het belangrijk is dat de gevolgen van deze wijzigingen goed worden voorbereid en gemotiveerd. Zomaar een nieuw artikel, ander tarief of heffingsmaatstaf instellen is dus geen optie. Zorg voor een juiste motivering en voorbereiding, en neem de belangen van alle mogelijke belastingplichtigen die met de heffing te kunnen worden geraakt mee.
Auteur: Rick Delhez
r.delhez@involon.nl
06 17 44 14 37
