Involon heeft een benchmark naar alle legesverordeningen 2025 uitgevoerd. Hierbij ligt de focus op hoofdstuk 2 van de tarieventabel en de kostendekkendheid. In dit artikel delen we de opvallendste bevindingen en tips.
Benchmark tarieventabel
De activiteit bouwen wordt onderverdeeld in een bouwtechnische en ruimtelijke toets. De meeste gemeenten heffen op basis van een percentage van de bouwsom, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen een vast percentage en een staffel. Steeds meer gemeenten hanteren een maximumtarief. Voor de bouwtechnische toets loopt dit van € 2.739,- tot € 1.657.500,- en voor de ruimtelijke toets van € 237,- tot € 1.750.000,-.
Verder heft 90% van de gemeenten leges voor milieubelastende activiteiten. Van deze gemeenten hanteert 86% een vast bedrag, variërend van € 204,- tot € 8.514,-.
Tot slot blijkt dat bij 80% van de gemeenten vermindering van het vooroverleg mogelijk is. De vermindering varieert van 10% tot 100%. Daarnaast geeft 7% van de gemeenten een vast bedrag terug. 41 Gemeenten kiezen voor een minimaal te betalen bedrag tussen de € 51,- en € 409,-.
Benchmark kostendekking
Van alle 342 gemeenten is onderzocht hoe de kostendekking wordt gepresenteerd. 227 gemeenten presenteren een volledige kostendekking en geen van deze gemeenten heeft een kostendekking van meer dan 100%. Dit betekent overigens niet dat andere gemeenten meer dan 100% kostendekkend zijn. Noemenswaardig is dat er een causaal verband lijkt te zijn tussen het aantal inwoners van een gemeente en het percentage kostendekking; hoe groter de gemeente, hoe hoger het percentage kostendekking. Daarnaast is het percentage kostendekking in hoofdstuk 3 (43%) beduidend lager dan in hoofdstuk 1 (71%) en hoofdstuk 2 (77%). Met het ravijnjaar in aantocht liggen hier nog kansen om meer inkomsten te genereren.
Opvallend is dat sommige gemeenten het percentage kostendekking als één percentage presenteren in plaats van per hoofdstuk en paragraaf. Dat is niet conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) waarin staat dat de kruissubsidiëring inzichtelijk gemaakt moet worden. Ook mogen de paragrafen die vallen onder hoofdstuk 3 de Europese dienstenrichtlijn afzonderlijk niet meer dan kostendekkend zijn. Daarnaast vereist het BBV dat naast het percentage kostendekking ook de baten en lasten inzichtelijk moeten worden gemaakt.
Onze tips
Wij adviseren u om de tarieventabel voortdurend te monitoren en indien nodig aan te passen. Analyseer bezwaren en kijk of er sprake is van repeterende bezwaren. Kijk ook kritisch naar de paragraaf lokale heffingen in de programmabegroting. Hoewel een verkeerde presentatie geen directe gevolgen heeft, is het wettelijk verplicht om volgens het BBV te handelen. Een correcte kostenberekening voorkomt juridische problemen en met een solide berekening is het eenvoudig om de berekening in paragraaf lokale heffingen te presenteren. Tenslotte, begin op tijd met de kostenberekening voor 2026!
Wil u uw kennis en vaardigheden over leges verbeteren? Schrijf u dan in voor de Workshop Leges via deze link.
Daarnaast bieden we een individuele benchmark aan voor gemeenten, waarmee de gemeente wordt vergeleken met vergelijkbare gemeenten. Voor meer informatie, stuur een mail naar info@involon.nl
